ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဥပေဒအရ လူ႔အခြင့္အေရး အကာအကြယ္ေပးမႈ အားနည္း၊ AHRC ေ၀ဖန္

10 December 2009

ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္သူလူထုဟာ ဒီကေန႔အခ်ိန္ထိ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို တန္းတူညီမွ် ခံစားခြင့္ မရၾကေသးဘူးလုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း ၆၁ ႏွစ္ ျပည့္ေျမာက္တဲ့ ဒီကေန႔ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔မွာပဲ အခုလို ေ၀ဖန္လိုက္တာပါ။ ဒါ့အျပင္ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ (AHRC) ကလည္း အာရွတိုက္က ႏုိင္ငံ ၁၁ ႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးစနစ္ ယိုယြင္းပ်က္စီးေနတာကို အဓိက ေထာက္ျပ ေရးသားထားပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း ၆၁ ႏွစ္ ျပည့္ေျမာက္တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔အတြက္ ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ လူသားတိုင္းဟာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမရွိ လြတ္လပ္စြာ ေမြးဖြားလာၿပီး လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အခြင့္အေရးေတြမွာ တန္းတူညီမွ် ခံစားခြင့္ရွိတယ္ ဆိုတာပါပဲ။

ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အသီးသီးက လူသားေတြအတြက္ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို အာမခံခ်က္ ေပးထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း ၆၁ ႏွစ္ ျပည့္ေျမာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံလူထု အဖို႔မွာေတာ့ တန္းတူညီမွ် ခံစားခြင့္ေတြ မရေသးဘူးလို႔ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ (AHRC) မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း ခံေနရတဲ့ ကိစၥေတြထဲမွာ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြကို အဓမၼျပဳက်င့္တဲ့ ကိစၥက ေတာ္ေတာ္ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုလသမဂၢက ျပ႒ာန္းထားတဲ့ လူသားရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔အညီ အဆင့္အတန္း ခြဲျခားျခင္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔ မွ်မွ်တတ ဆက္ဆံျခင္းခံရမယ္ ဆုိတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း လက္ရွိအေျခအေနမွာ မျဖစ္ႏုိင္ေသးတဲ့ အေျခအေနပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ဥပေဒအရ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို အကာအကြယ္ ေပးရမွာဟာ တရားစီရင္ေရးစနစ္မွာ လံုး၀ တာ၀န္ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ တရားစီရင္ေရး စနစ္ဟာ ယိုယြင္းပ်က္စီးေနတယ္လို႔ AHRC က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေရးသားထားပါတယ္။ ျမန္္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးစနစ္ဟာ လြတ္လပ္မႈမရွိ၊ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈကလည္း ကပ္ေရာဂါလိုျဖစ္ေန၊ လူထုရဲ႕ ယုံၾကည္ကိုးစားခံရမႈက သုည၊ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို လူထုအၾကား လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေ၀ဖန္ေျပာဆို ေဆြးေႏြးပိုင္ခြင့္ကလည္း ေလ်ာ့နည္းေနတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

တရားေရးစနစ္ ပ်က္ယြင္းမွေတာ့ ျပည္သူေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခံစားခြင့္ဆိုတာ မရွိေတာ့တဲ့အတြက္ တရားေရးစနစ္နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဟာ ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“ဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို တရား႐ုံးေတြက အကာအကြယ္ မေပးႏုိင္ဘူးဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ေနထုိင္တဲ့ ျပည္သူအမ်ားစုေတြ အေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ အားလုံး ဆုံး႐ႈံးမယ္၊ မိမိတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေတာင္းဆုိႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ မလြယ္ကူဘူးျဖစ္မယ္၊ အကာအကြယ္မဲ့တာကို ခံရမယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားစီရင္ေရးစနစ္က လြန္စြာမွ ပတ္သက္ေနတယ္၊ ဆက္ႏြယ္မႈရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က အခုလိုမ်ဳိး တင္ျပ ေျပာဆုိရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”

အခုဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္ေနတဲ့ ASEAN အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႕မွာ ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းတခု ရွိလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ျပ႒ာန္းခ်က္တခ်ဳိ႕ ပါလာသလို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ပါတီစံု ဒီမုိကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ္လုိ႔ ေၾကညာထားတဲ့အတြက္ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရတရပ္ ေပၚထြန္းလာဖို႔ုလည္း ရွိေနတယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ဒီအခ်က္ေတြဟာ မေ၀းေတာ့တဲ့ အနာဂတ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာေစဖို႔ အလားအလာေကာင္းေတြအျဖစ္ မျမင္ႏုိင္ပါဘူးလုိ႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက ဆိုပါတယ္။

“လြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္း မရွိဘူးဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနက အခုထက္ပုိၿပီး ဆုိးသြားဖို႔ရွိတယ္။ တုိးတက္လာစရာအေၾကာင္း မရွိဘူးဆုိတာ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တယ္။ အဲေတာ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ လြတ္လပ္စြာ စီမံေဆာင္ရြက္ႏုိင္မွသာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားနဲ႔ ကင္းကင္းရွင္းရွင္း အာဏာခြဲေ၀ ယူထားမွသာလွ်င္ လူ႔အခြင့္အေရးကို တရားဥပေဒက အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့မွသာ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနက တစထက္တစ ပိုမုိ တုိးတက္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလုိမဟုတ္ဘူး ဆုိရင္ေတာ့ တစထက္တစ ပိုမုိၿပီး ဆုိး၀ါးသြားႏုိင္တဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္သြားလိမ့္မယ္ဆုိတာ ၀မ္းနည္းစြာနဲ႔ပဲ ေျပာရမွာျဖစ္တယ္။”

အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ဦးမင္းလြင္ဦး ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

AHRC က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ အာရွ ၁၁ ႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန အစီရင္ခံစာထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ကေမၻာဒီးယား၊ အိႏိၵယ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ နီေပါလ္၊ ပါကစၥတန္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ သီရိလကၤာနဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံတို႔က လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ေရးသားထားပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းကေတာ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံကေန ခ်မွတ္ခဲ့တာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔ကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ အထိမ္းအမွတ္ ျပဳလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။