ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ Universal Periodic Review အေၾကာင္း (၁)

ဇန္နဝါရီ ၂၈၊ ၂၀၁၁ ေသာၾကာေန႔ (BBC interview with U Ag Myo Min)

ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ၊ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာ႐ွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ မေန႔တုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္ အေရးအေျခအေနေတြကို မေန႔တုန္းက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ Universal Periodic Review လုိ႔ေခၚတဲ့ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံတုိင္းရဲ႕ အေျခအေနေတြကို ေလးႏွစ္တႀကိမ္ အလွည့္က် သံုးသပ္စစ္ေဆးတဲ့ အစီအစဥ္အရ လုပ္ တာျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခုအႀကိမ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေျခအေနေတြကို ပထမဦးဆံုး ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ ျမန္မာဖက္ ကေတာ့ ဒုတိယေ႐ွ႕ေနခ်ဳပ္ ေဒါက္တာထြန္း႐ွင္ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ တက္ေရာက္႐ွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ ဘာေတြကို ႐ွင္းလင္းသြားပါသလဲလုိ႔ ဂ်နီဗာမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ျပည္ပအေျခစုိက္ လူ႔အခြင့္အေရးပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ)ရဲ႕ ၫႊန္ၾကားေရးမႈး ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းကို ကုိမင္းထက္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၾကည့္ရာမွာေတာ့-

“ဒီေန႔ကေတာ့ သူတုိ႔ အဖြဲ႔ဝင္ေပါင္း ဆယ့္ႏွစ္ေယာက္ပါတဲ့ Delegation ကုိ သူတုိ႔ ေစလႊတ္ တယ္။ သူတုိ႔အထဲမွာပါတာကို ၾကည့္မယ္ ဆုိလုိ႔႐ွိရင္ ဒီအမ်ိဳးသမီးေရးရာတုိ႔၊ ေနာက္တခါ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အက်ဥ္းဦးစီးဌာန၊ ဒါေတြအျပင္ ျမန္မာျပည္မွာ႐ွိတဲ့ လူမႈအဖြဲ႔ အစည္းေတြကို အႀကံဉာဏ္ေပးေနတယ္ဆုိတဲ့ လူမ်ိဳးေတြအကုန္လံုး သူတုိ႔ပါဝင္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ သူတုိ႔ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီတိုင္းျပည္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးေတြက အရမ္းထြန္းကားေနပါၿပီ။ ေနာက္ တခါ လူမ်ိဳးမေ႐ြး၊ ဘာသာမေ႐ြး၊ က်ား၊မ မေ႐ြး ဒီကိစၥေတြမွာ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္တာကုိ ျပဖုိ႔ အတြက္ အခုလုိမ်ိဳး အမ်ိဳးအစားမတူတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကုိ သူတုိ႔ေစလႊတ္တယ္လုိ႔ စစခ်င္း အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ေျပာသြားပါတယ္။”
ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ အထဲမွာၾကေတာ့ေကာ တျခားႏုိင္ငံေတြက ဘယ္လုိအေၾကာင္းေတြကို အဓိကအေနနဲ႔ ေထာက္ျပသြားတာကို ေတြ႔ရလဲဗ်ာ့။
ဒီေန႔ျမန္မာျပည္ရဲ႕ၾကားနာမႈေပါ့ေနာ္။ ဒီေန႔မနက္ပုိင္း ကုိးနာရီကေန ဆယ့္ႏွစ္နာရီအထိ ဒီသံုးနာရီ အတြင္းမွာ စုစုေပါင္းႏုိင္ငံေပါင္း ခုႏွစ္ဆယ့္ေလးႏုိင္ငံက တင္ျပဖုိ႔အတြက္ သူတုိ႔စာရင္းေပးထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ သံုးနာရီအခ်ိန္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံေပါင္း ေျခာက္ဆယ္ ေလာက္ဘဲ့ တင္ျပႏုိင္တယ္။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အယူ အဆေတြက နည္းနည္းေလး ကြဲျပားေနတာ ႐ွိတယ္။
ဥပမာ- တ႐ုတ္တုိ႔၊ အီရန္တုိ႔၊ က်ဴးဘားတုိ႔၊ ပါကစၥတန္တုိ႔၊ ေျမာက္ကိုးရီးယား ဒီႏုိင္ငံေတြက ျမန္မာျပည္ရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးဟာ တုိးတက္လာပါၿပီ။ သူတုိ႔ လမ္းၫႊန္ေျမပံု အတုိင္း သူတုိ႔ဒီမုိကေရစီလမ္းေၾကာင္းကို ခ်ီတက္ေနပါၿပီ။ သူတုိ႔ေျပာခ်င္တဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဒီျမန္မာျပည္မွာ လက္႐ွိပိတ္ဆုိ႔ထားတဲ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈေတြအေပၚမွာ ပယ္ဖ်က္ဘုိ႔ လုိအပ္တယ္ဆုိတာကို ေျပာသြားတာ ႐ွိ တယ္။ - တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီစီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈကို မေျပာဘဲနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ မႈ႐ွိလာၿပီ။ အာဆီယံဆယ္ႏုိင္ငံထဲမွာ ကိုးႏုိင္ငံစလံုးက ဒီကိစၥကို သူတုိ႔က ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဟာ တုိးတက္လာၿပီဆုိၿပီး ေျပာသြားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံ၊ ဥပမာ- ခ်က္ရီပတ္ဗလစ္တုိ႔၊ အေမရိက တုိ႔၊ ပုိလန္တုိ႔၊ ဟန္ေဂရီႏုိင္ငံ၊ ဩစႀတီးယားႏုိင္ငံ ဒီဟာေတြကေတာ့ သူတုိ႔ကေတာ့ တကယ္ ျမန္မာ ျပည္မွာ လက္ေတြ႔ျဖစ္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြက ဆုိးဝါးတဲ့ဟာမ်ိဳး ႐ွိေနတုန္းဘဲ့။ အခုခ်ိန္အထိ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ဆက္႐ွိေနတဲ့ဟာေတြ၊ ေနာက္ႏွိပ္စက္ၫွင္းပမ္းမႈေတြ၊ အထူးသျဖင့္ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကို လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ကေလးစစ္သားကိစၥေတြဟာ ဆက္႐ွိေနတုန္းဘဲ့။ ဒါေၾကာင့္ မုိ႔လုိ႔ ဒါေတြကို သူတုိ႔ဆက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ဖိအားေပးဖုိ႔ လုိအပ္တယ္ဆုိတာကို ေျပာသြားတဲ့ အေျခ အေနသံုးခု ရွိတယ္။
ဟုတ္ကဲ့။ အဲေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တနလ္ာေန႔ဆုိရင္ဘဲ့ ပါလီမန္ကို စေတာ့မယ္။ ႏုိင္ငံေရးအရ စနစ္ အသစ္တခုကို အေျပာင္း အလဲကုိ စၿပီးေတာ့ ေျခလွမ္းလွမ္းေနၿပီဆုိေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ေကာ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ အခုႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲကို အျပဳသေဘာျမင္ၾကသလား။ ဘယ္လုိေျပာၾကလဲ ခင္ဗ်ား။
အဲဒါကေတာ့ တခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ဒီအာဆီယံႏုိင္ငံေတြ၊ သူတုိ႔နဲ႔ နီးစပ္တဲ့တ႐ုတ္တုိ႔၊ အိႏၵိယ ႏုိင္ငံတုိ႔က သူတုိ႔က ဒီျမန္မာျပည္မွာ လႊတ္ေတာ္အသစ္ျဖစ္လာျခင္းဟာ ေကာင္းလာတာ ျဖစ္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာသြားတယ္။ နအဖကိုယ္စားလွယ္ကလည္း ေနာက္ပုိင္းကိစၥေတြကို ဒီလုိစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ၊ ဥပေဒေျပာင္း ဖုိ႔အတြက္ဆုိတာေတြက ေနာက္လာမယ့္ ပါလီမန္အေပၚမွာ မူတည္တယ္ ဆုိၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေျပာသြားတာ ႐ွိ တယ္။ ဒါေပမယ့္ အထူးသျဖင့္ ဒီအေမရိကန္ႏုိင္ငံ ကုိယ္စားလွယ္ကေတာ့ ဒီသူကေတာ့ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္းဘဲ့ ေျပာသြားပါတယ္။ ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ဒီလုပ္ေဆာင္မႈေတြက ဘယ္လုိမွ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္အတန္းကို မမွီဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက တရားမွ်တတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမျဖစ္ဘူးလုိ႔ ေျပာသြားတယ္။
လူ႔အခြင့္အေရးပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ)ရဲ႕ ၫႊန္ၾကားေရးမႈး ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း ျဖစ္ပါတယ္။