ASEAN Human Rights (AICHR) ႏွင့္ယေန႔လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံ

ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ၁၇-၀၇-၂၀၀၉ ေန႔ စတင္က်င္းပတဲ့ ၄၁ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေတြရဲ႔ အစည္းအေဝးမွာ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ သီးသန္႔ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔ ကိစၥကုိ အဓိကထား ေဆြးေႏြးမယ့္အစီအစဥ္ထဲမွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႔ ဒီလူ႔အခြင့္အေရး ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ ေဒသတြင္း တရားဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ေပၚေပါက္မႈအတြက္ စိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ ဒါကုိ အာဆီယံအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ မေျဖရွင္းႏုိင္ဘူးဆုိရင္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အာဆီယံအဖြဲ႔ရဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ကုိ ထိခုိက္သြားမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေဒသတြင္း လူမူ႔အဖြဲ႔အစည္းေပါင္း (၆ဝ) ေက်ာ္က ဒီကေန႔မွာ သတိေပး ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကုိ ဘန္ေကာက္ၿမဳိ႔ကုိေရာက္ေနတဲ့ မအင္ၾကင္းႏုိင္က ဆက္လက္တင္ျပေပးမွာပါ။

မအင္ၾကင္းႏုိင္။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြဟာ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္က အတည္ျပဳ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရး ပဋိညာဥ္စာခ်ဳပ္ကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ေနတဲ့အတြက္ အခုက်င္းပေနတဲ႔ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေတြရဲ႔ အစည္းအေဝးမွာ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာဖုိ႔ လူထုအေျချပဳ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေပါင္း (၆၉) ဖြဲ႔က ေျပာဆုိလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အစုိးရကုိယ္တုိင္ လက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ ပဋိညာဥ္စာခ်ဳပ္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ရွိလာတဲ့အေပၚမွာ အာဆီယံအေနနဲ႔ ျမန္မာ့အေရးကုိ ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ တာဝန္ရွိလာတယ္လုိ႔ အာဆီယံနဲ႔ ျမန္မာအလုပ္အဖြဲ႔ တာဝန္ခံလည္းျဖစ္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ) ရဲ႔ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ေျပာပါတယ္။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ ဒီအာဆီယံ ပဋိညာဥ္ရဲ႔ အပုိဒ္ (၂) မွာ ပါပါတယ္။ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြအတြင္းမွာ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈရယ္၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ ထြန္းကားဖုိ႔ လုပ္ေပးရမယ္။ ေနာက္တခါမွာ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊ လူမႈတရားမွ်တမႈေတြကုိ ေလးစားရမယ္။ ဒီဟာေတြ ေနာက္တခါ ေဒသအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးကုိ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရမယ္လုိ႔ ပါပါတယ္။ အခုလက္ရွိ အေျခအေနကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ပံုစံက တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးဆုိတာ လံုးဝမရွိဘူး။ ေနာက္ ဒီမုိကေရစီအရ က်င့္သံုးမႈေတြ လံုးဝမရွိဘူး။ ေနာက္တခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ေဒသတြင္းမွာ အခုဆုိလုိ႔ရွိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔အေရးဟာ ေဒသအတြင္းမွာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြ၊ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ၊ ေနာက္တခါ မူးယစ္ေဆးဝါး ကုန္သြယ္မႈေတြ၊ ေနာက္ဆံုး က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ေတြ ထုတ္လုပ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚေနေတာ့ ေဒသတြင္းလံုၿခံဳမႈကုိ ထိခုိက္တဲ့အတြက္ အာဆီယံခ်ာတာအရ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးကုိ ဝင္ေရာက္ေျဖရွင္းဖုိ႔အတြက္ လုိကုိလုိအပ္ေနပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏုိင္။ ။ ဟုတ္ကဲ့၊ တဖက္မွာက အာဆီယံအေနနဲ႔ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြရဲ႔ ျပည္တြင္းေရးကုိ ဝင္ေရာက္မစြက္ဖက္ေရးမူ ခ်မွတ္ထားတဲ့အခါက်ေတာ့ ျမန္္မာႏုိင္ငံကိစၥကုိ သူတုိ႔ ဘယ္လုိနည္းလမ္းနဲ႔ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းလုိ႔ ရမလဲရွင့္။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ ဒီလုိမ်ဳိး အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္ အဖြဲ႔ေတြရဲ႔ တင္ျပခ်က္ကုိ တကယ္တန္း ခ်ဳိးေဖာက္တယ္၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိဘူးဆုိလုိ႔ရွိရင္ အာဆီယံ အထိတင္ၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖုိ႔အတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း တခုပါဘဲ။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔က်ေနာ္တုိ႔က အာဆီယံစာခ်ဳပ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးကုိ သီးသန္႔ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အာဆီယံအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ႏုိင္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေပၚလာဖုိ႔အတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ပါလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက တည္ရွိေနတဲ့ အာဆီယံခ်ာတာရဲ႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း တခုကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ကုိင္တြယ္ၿပီး အသံုးခ်တဲ့ သေဘာမ်ဳးိျဖစ္ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏုိင္။ ။ ဟုတ္ကဲ့၊ အခုက်င္းပေနတဲ့ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေတြရဲ႔ အစည္းအေဝးမွာေရာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကိစၥကုိ ဘယ္ေလာက္အထိ ဦးစားေပးေဆြးေႏြးႏုိင္မလဲလုိ႔ သံုးသပ္မိသလဲ။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ ဒီမၾကာခင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ဒီလုိမ်ဳိး ဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ ႐ံုးတင္ေနတဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဒီအာဆီယံကုိယ္စားျပဳၿပီးေတာ့ ဒါေတြကုိ အျမန္ဆံုးရပ္တန္႔ဖုိ႔ အတြက္ ေတာင္းဆုိမႈေတြရွိလာတယ္။ ေနာက္ စကၤာပူလုိႏုိင္ငံကေန ဒီ ဂုိေခ်ာက္ေတာင္ လုိ တာဝန္ရွိတဲ့သူတေယာက္က ျမန္မာႏုိင္ငံသြားၿပီးေတာ့ ဒီအေၾကာင္းကုိ သူတုိ႔ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိမႈ ရွိလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ အာဆီယံရဲ႔ တခ်ဳိ႔ႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဗီယက္နမ္၊ လာအုိနဲ႔ ကေမၺာဒီးယားႏုိင္ငံေတြက ဒီကိစၥကုိ ျပည္တြင္းေရးရာအေနနဲ႔ဘဲ သတ္မွတ္ၿပီး ဝင္ေရာက္ေျဖရွင္း တင္ျပဖုိ႔အတြက္ မလုိအပ္ဘူးဆုိတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ၊ ဒါေတြရွိေနတုန္းပါဘဲ။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရး ဟာ က်ေနာ္တုိ႔ အာဆီယံထဲမွာဆုိရင္ စိတ္ဝင္စားမႈရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေလာက္အထိ အေရးယူေဆာင္ရြက္မလဲဆုိ တာကုိ ဝိဝါဒ ကြဲတဲ့သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ေနတယ္။

မအင္ၾကင္းႏုိင္။ ။ ေနာက္တခ်က္ကၾကေတာ့ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြမွာရွိတဲ့ လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြကလည္း အခုဒီ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြရဲ႔ အစညး္အေဝးပြဲကုိ တက္ေရာက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔ကိစၥကုိ သူတုိ႔ ေဆြးေႏြးတင္ျပၾကမွာဆုိေတာ့ အဓိက ဘယ္အခ်က္ေတြကုိ ေထာက္ျပဖုိ႔ ရွိပါသလဲရွင့္။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ အခုအခ်ိန္အထိ လူ႔အခြင့္အေရး တုိးတက္ျမွင့္တင္ေရးကုိဘဲ သူတုိ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးထားတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး (ပ႐ုိတက္ခ္ရွင္း) အပုိင္းမွာ အားနည္းေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီလုိမ်ဳိးေပၚလာတဲ့ ေကာ္မရွင္တရပ္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ တုိင္ၾကားမႈကုိ လက္ခံခြင့္၊ ေနာက္ သြားေရာက္ၿပီး စုံစမ္းခြင့္၊ ၿပီးရင္ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ထင္ရွားတယ္ဆုိရင္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခြင့္ ဒီဟာေတြ ေပၚလာဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ ဒီအခ်က္ေတြ မပါလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ အင္အားေကာင္းတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေဘာ္ဒီတရပ္ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆုိတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ေတြရွိေနတဲ့အတြက္ ဒီလုိမ်ဳိးေတာင္းဆုိမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ သူတုိ႔ရဲ႔ ေဆြးေႏြးခ်က္ထဲမွာ ပါတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး ေကာ္မရွင္မွာ ပါဝင္မယ့္သူေတြကုိ အစုိးရက ေရြးခ်ယ္ႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီလုိမ်ဳိး ပါဝင္တဲ့သူေတြက အစုိးရနဲ႔ ပတ္သက္မႈမရွိဘဲ လြတ္လပ္မႈရွိတဲ့သူေတြ ျဖစ္လာဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ တုိက္တြန္းေျပာဆုိမႈေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီအာဆီယံ ဆုိတဲ့ တခ်ိန္ထဲမွာဘဲ လူမႈအဖဲြဲ႔အစည္းေတြကေန ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေတြကုိ ေတြ႔ဆံုတာတုိ႔၊ ေနာက္ဒီလုိမ်ဳိး ေပၚလာတဲ့ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရးေဘာ္ဒီမွာ ဘာေတြျဖစ္သင့္သလဲဆုိတဲ့ (စီဗယ္ ဆုိဆုိက္တီး) ေတြရဲ႔ အျမင္ေတြကုိ သူတုိ႔သိေအာင္လုပ္ပါတယ္။ ဒါေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ အရွိန္အဟုန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏုိင္။ ။ အာဆီယံနဲ႔ ျမန္မာ အလုပ္အဖြဲ႔တာဝန္ခံလည္းျဖစ္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ) ရဲ႔ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းေျပာသြားတာပါရွင္။